RSS Feed for This PostCurrent Article

De revival van Ayn Rand

Twee heruitgaven van Ayn Rand’s belangrijkste boeken: “Atlas Shrugged” vertaald als “De kracht van Atlantis” en “The Fountainhead” vertaald als “De eeuwige bron”.
En vandaag een recensie van “De kracht van Atlantis” (“Het invloedrijkste boek na de Bijbel”) onder de kop “Leve het Egoïsme” in De Volkskrant. Door Wilma de Rek, die er kennelijk ietwat oppervlakkig kennis van genomen heeft. Rand’s Egoïsme wordt beter beschreven in “The Fountainhead” (De eeuwige bron), terwijl “Atlas Shrugged” (Atlantis) meer gaat over het kapitalisme als ideale maatschappijvorm. Ethiek en Politiek.
Het is interessant dat de belangstelling voor Rand weer toeneemt: we zijn kennelijk weer een beetje aan het verrechtsen. Of dat nu een derde vertaling van “Atlas Shrugged” rechtvaardigt (het werk werd eerder vertaald als “Wereldschok” – deze uitgave staat bij mij in de boekenkast – en “Atlas in staking”) weet ik niet, maar het is nogal een gedurfde onderneming in een tijd waarin er sowieso niet veel meer gelezen wordt van uitgeverij Luitingh Sijthoff, die Ayn Rand op de overigens vrij kinderachtige cover als “de auteur van de bestseller “De eeuwige bron” aankondigt.

Ayn Rand heeft wel het een en ander te zeggen, dus lezing kan alleen maar aanbevolen worden, maar dan raad ik toch het meest “The Fountainhead” aan. En eerlijk gezegd: als je intelligent genoeg bent om haar filosofie, die bepaald niet voor bangerikken is, te begrijpen, heb je waarschijnlijk ook wel voldoende in huis om het in het Engels te lezen. Wat dat betreft vind ik de goedbedoelde poging van de uitgeverij een beetje zinloos. Al komt het ongetwijfeld meer voort uit de berekening dat door de stijgende populariteit van Rand in de US wellicht ook in Nederland een graantje mee te pikken valt, in plaats van uit idealisme. Hetgeen in al zijn Kapitalisme dan weer heel Randiaans is.

Ik mag altijd graag een vergelijking trekken tussen Ayn Rand en Jean Paul Sartre. Deze twee tegengestelde filosofen hebben ook wat overeenkomsten: beide schreven ook romans om hun filosofie bij een groter publiek ingang te doen vinden. Laat ik zeggen dat ik de filosofie van Rand beter vind, maar de romans van Sartre prefereer boven de als uit graniet gehouwen en tamelijk ééndimensionale boeken van Rand.

Interessant in dit verband is ook dat Leonard Peikoff (Rand’s leerling en zelfbenoemde intellectuele erfgenaam) in zijn standaardwerk over de filosofie van Ayn Rand (“Objectivism, the Philosophy of Ayn Rand”) overweegt dat de beste term voor de door Rand ontwikkelde filosofie “existentialisme” zou zijn geweest, als hij op pag 36 schrijft:

None of the standard terms applies to the Objectivist metaphysics. All the conventional positions are fundamentally flawed, and the ideal term—“existentialism”—has been preempted (by a school that advocates Das Nichts, i.e., nonexistence). In this situation, a new term is required, one which at least has the virtue of not calling up irrelevant associations

Maar het meest interessant vind ik dat zowel Sartre als Rand niet in staat waren voor 100% naar hun eigen filosofie te leven, noem het “kwade trouw”. Zo las ik op Facebook, naar aanleiding van een aankondiging van de presentatie van de Atlantis-vertaling een reactie van André van der Meer:

Grappige anecdote: mevrouw Rand was uit hoofde van haar gedachtengoed, tegen iedere vorm van staatshulp, dus ook sociale uitkeringen en subsidies. Mevrouw Rand had echter de ongezonde gewoonte om twee pakjes sigaretten per dag weg te paffen. Ze geloofde absoluut niet in het verband tussen longkanker en roken. Toen ze dus uiteindelijk longkanker kreeg, kon ze de kosten voor de behandeling niet betalen en moest er dus een uitkering worden aangevraagd. Die uitkering werd toen ingediend op naam van haar man, om gezichtsverlies te voorkomen…

Trackback URL

Post a Comment

  • Ayn Rand

  • Tag Cloud

  • Recent Posts

  • Pages

  • Recent Comments

  • Archives

  • Categories

  • September 2017
    M T W T F S S
    « Sep    
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    252627282930  
  • Subscription Options:

    Subscribe via RSSSubscribe via LinkedInSubscribe via FlickrSubscribe via Google+Subscribe via YouTubeSubscribe via PinterestSubscribe via Tumblr